Tip: landgoed Verwolde rust en luxe

De Gelderse Achterhoek is rijk aan uiteenlopende natuurgebieden, kastelen en landgoederen. Stichting Geldersch Landschap & Kastelen ontfermt zich samen met Staatsbosbeheer en Buitenleven Vakanties over een aantal bijzondere gastverblijven, verscholen in de bossen waar rust en privacy de boventoon voeren. In het authentieke voormalig koetshuis Verwolde lijkt de tijd stil te staan en heb je het landgoed en al haar pracht even voor jezelf. 

Tekst: Angelique van Os | Fotografie: Henk Bothof

buitenleven-landgoed-verwolde-koetshuis
Het prachtige koetshuis Verwolde.

Je kunt er dwalen zonder te verdwalen. Met de fiets, wandelend of te paard. Je hoeft niet eens ver van het landgoed en bijbehorende kasteel af, want Verwolde en het Oranjewoud dat aan de andere kant van de Markeloseweg ligt, zijn voorzien van diverse ruiter en wandelpaden die kronkelend door het bos lopen en langs omringende weilanden. Kuddes paarden, koeien en schapen sieren het landschap. En wanneer je voorbij de Moesgaard, aan het einde van de weg de t-splitsing naar rechts afslaat, ben je omgeven door meters hoge maisvelden die in de zomer-maanden aan de hemel pronken. Verder liggen de typisch negentiende eeuwse huizen met de herkenbare zwart-gele luiken soms prachtig verscholen tegen de luwte van de bosrand aan. Lange tijd waren er zestig huizen die onder het landgoed vielen, nu zijn dat er nog een kleine vijftien.

Groots koetshuis

In het hart van het landgoed dat circa 400 hectare bestrijkt, ligt het statige land-huis annex kasteel, dat dateert uit 1776. Op een steenworp afstand hiervan ligt geheel beschut door bomen en hoge struiken het prachtige ruim opgezette koets-huis dat gebouwd is in 1890. Sinds 2016 ontfermen Stichting Geldersch Landschap en Kastelen, Staatsbosbeheer en Buitenleven Vakanties zich over het koetshuis en doet het dienst als vakantiewoning. Wanneer we het hek achter ons sluiten en de auto parkeren, komt een zee van prachtige bloeiende perkbloemen en -planten ons tegemoet. Het huis is omringd door groen en achter de woning heb je een ‘mini-bos’ met wijds uitzicht voor je alleen. Binnen is het al net zo’n feestje, want in de grote leefkeuken zijn de oude hooiruifen, waterbakken en stalhekken bewaard gebleven en verwerkt in het moderne, strakke design. De imposante eettafel met ruimte voor wel twaalf personen, nodigt uit om uitgebreid te tafelen en spelletjes te doen bij slecht weer. Het vormt een smaakvol, eigenzinnig geheel. Via de gang bereiken we de andere kant van het huis, waar zich de woonkamer bevindt. Ook al zo groots, met meerdere zithoekjes van klassiek interieur. Hier ontbreekt wel een beetje gezelligheid omdat de meubels qua grootte eigenlijk wat wegvallen in de ruimte. De houtkachel maakt echter veel goed, de versleten hoofdstellen aan de muur doen oude tijden herleven en de openslaande tuindeuren halen het bos naar binnen.

De drie slaapvertrekken op de bovenetage beslaan het hele koetshuis, dus ruimte te over; wat ook erg prettig is met beweeglijke kinderen. De tweepersoons kamers hebben ieder een eigen (stort)douche en toilet, en de master bedroom beschikt zelfs over een verleidelijk losstaand wit bad. Wanneer je ’s ochtends het badkamer-raam open gooit klinkt er niets dan vogelgezang en het zwieren van de bomen. Voor de liefhebbers is er op de overloop ook een sauna met aparte douche beschikbaar.

Familie Van der Borch

Rondom het land en koetshuis ligt een gracht, waar een ruiterpad langs loopt aan de buitenkant. Het is goed mogelijk dat je tijdens een wandeling hier Bella van der Borch tegenkomt met en van haar paarden. De oudste dochter van baron Allard Philip Reinier van der Borch (1926-2008) woont al sinds haar achttiende niet meer op het landgoedhuis, waar haar familie tweehonderd jaar (1776-1976) het optrekje betrok. Ze stamt uit de zesde generatie. In de woonkamer van het koetshuis hangt een familiefoto, waar zittend op de grond haar vader als klein jongetje op staat. Na diverse omzwervingen keerde Bella een aantal jaren geleden terug naar haar roots en culturele erfgoed; ze woont op een steenworp afstand van Verwolde en maakt er dagelijks een buitenrit.

Naast een tweetal neven en tantes, is ook Bella’s jongere zusje, Julie, op het landgoed te vinden. Samen onderhouden en verpachten ze een deel van de landbouwgrond en bijbehorende huizen aan melkveehouderijen. Sinds 2012 runt en beheert Julie de Moesgaard en de bijbehorende theeschenkerij, land(schaps)-goedwinkel en bloementuin. We treffen haar tijdens het hooien met een team enthousiaste vrijwilligers; de zogenaamde ‘bosmannen’ en ‘moesmensen’, die veel tijd steken in het onderhoud van het landgoed. Elke doordeweekse dag, behalve donderdagen, zijn er vrijwilligers aan het werk die samen zo’n 150 hectare grond onderhouden. Met een bezweet gezicht stampt en harkt Julie het binnengehaalde hooi bij elkaar op de kar, die getrokken wordt door een antieke pruttelende rode tractor. Als ze even later zichzelf heeft opgefrist, vertelt ze over de werkzaamheden en achtergrond van haar familie. “Mijn vader heeft in 1976 afstand gedaan van het huis en de gronden binnen de gracht van het landgoed, omdat het qua onderhoud en kosten niet meer werkbaar was. Ik was toen twaalf. We verhuisden naar het Jagershuis, hier vlakbij. Daar heb ik later, na de dood van mijn ouders, ook enkele jaren gewoond. Voor mijn ouders was het best lastig in het begin om het kasteel achter zich te laten. Ik ben heel blij dat ik hier woon en zie hoe goed alles onderhouden wordt door Stichting Geldersch Landschap & Kastelen. En iedereen kan ervan genieten. Dat vind ik erg belangrijk, want het zorgt voor een grote betrokkenheid bij de vrijwilligers, alsook bij de dorpsbewoners en uiteraard de dagjesmensen. Er is altijd wat te doen.”

Hardwerkende barones

Julie van der Borch draagt evenals haar broer en zus en diens kinderen nog altijd een adellijke titel, maar dat ziet ze zelf alleen als een formaliteit. “Wanneer mensen weten dat ik hier woon dan komen ze wel eens vanuit nieuwsgierigheid de ‘barones’ bekijken, maar ik heb daar niet echt een boodschap aan”, zegt ze hard lachend. De dagen dat er geen vrijwilligers over de vloer zijn, runt Julie zelf de theeschenkerij en landgoedwinkel. Dat is met veel aanloop van wandelaars of kasteelbezoekers soms behoorlijk aanpoten. “Soms denk ik wel eens, ik moet weer een ‘echte’ baan gaan zoeken, maar ik vind dit veel te leuk. En het is dankbaar werk. Dan heb ik maar wat weinig vrije tijd.”

Na sluitingstijd

Ondanks de grote belangstelling voor het kasteel, waar met name in de zomer rondleidingen zijn, merk je daar tijdens het verblijf in het koetshuis nauwelijks iets van. Sterker nog, na vijf uur gaat letterlijk het hek op slot en heb je het rijk voor je alleen. Dat geeft een bevoorrecht gevoel, want na sluitingstijd kun je heerlijk in stilte struinen door de rijk aangelegde tuin van het landhuis, lopend langs de gracht, over bruggetjes, genietend van de bijzondere bomen en de statige lanen. Zittend op het bordes kunnen we ons bijna verplaatsen in het rijke verleden van de familie Van der Borch. In alle rust keren we terug naar het koetshuis, trekken een fles wijn open en nestelen we ons voor de haard. Volledig voldaan. 

De statige lanen liggen rondom het landgoed.

Achtergrond Landgoed

Huis Verwolde kwam tot stand door een samenwerking tussen de eigenaar Frederik Willem van der Borch en architect Philip Schonck. Laatstgenoemde werkte ook voor stadhouder Willen V. Het kasteel is het eerste neoclassis-tische woonhuis in Gelderland. Opmerkelijk, zeker voor die tijd, is dat het huis in slechts negen maanden is gebouwd. Gedurende de bouwtijd werd ook de strakke, statige tuin aangelegd, waarbij architect Schonck ook betrokken was. In 1795 werd er plaats gemaakt voor een landschappelijke tuin, gevolgd in 1926 door de huidige tuin, ontworpen door Hugo Poortman. Het ontwerp van Poortman is duidelijk zichtbaar geïnspireerd door de geometrische Franse stijl uit de zeventiende en achttiende eeuw. In de tuin zijn stukken met een bijzonder ‘bomenpad’ te vinden, bestaan-de uit een collectie naaldbomen (pinetum) van meer dan honderd jaar oud. Verder staan er een judasboom, tulpenboom, zakdoekjesboom en dragen sommige exemplaren een speciale naam zoals Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap. Die namen verwijzen naar de Franse Revolutie en werden geplant tijdens de Bataafse Republiek. En natuurlijk is even buiten de poort in een open plek van het bos de Dikke Boom van Verwolde te vinden; de dikste Eik van Neder-land, met een stamomtrek van 7,70 meter op zo’n 1,30 meter hoogte. Tot slot is er op het landgoed ook een oranjerie die een geliefde trouw en feestlocatie is. Ook worden er evenementen georganiseerd zoals muziek of kunstexposities.

Op de website van het Geldersch Landschap & Kastelen is meer informatie te vinden over rondleidingen en de ge-schiedenis van Huis Verwolde. Het is mogelijk om van april tot en met oktober het huis te bezoeken.Voor meer info en boekingen van Koetshuis Verwolde kijk HIER.

Moesgaard & Landgoedwinkel

Kijk HIER  voor info en openingstijden van de Moesgaard van Julie van der Borch. Er worden regelmatig (workshops en) activiteiten georganiseerd, zoals een walking dinner en een proeverij. Op 16 december is een pre-kerstdiner. In de langoedwinkel zijn onder andere producten te koop die rechtstreeks afkom-stig zijn uit de moestuin.

Buitenleven Vakanties

Onder het merk Buitenleven Vakanties verhuurt Staatsbosbeheer al sinds 1998 vakantiewoningen. Echter hebben de organisaties hun krachten pas sinds 2014 gebundeld met Natuurmonumenten en Landschappen NL, waaruit het huidige concept van Buitenleven Vakanties is ontstaan. Doel: mensen dichter-bij de natuur te brengen. Hierbij krijgen de drie categorieën huizen: boswach-terswoningen, buitenbeentjes en landhuizen en kastelen- een nieuwe functie. Tevens investeert de organisatie met hun inkomsten opnieuw in de woningen en in natuurbeheer, zoals wandelpaden en natuureducatie.
De drie verschillende typen woningen variëren van elkaar doordat de bos-wachterswoningen midden in de natuur liggen, de knusse buitenbeentjes veelal aan de aan de rand van een klein dorpje staan en op steenworp afstand van de natuur liggen, en kastelen en landhuizen uit suites bestaan en omringd zijn door een parkachtige omgeving.

buitenleven-landgoed-verwolde-landgoedwinkel
Angelique in gesprek met erfgenaam Julie van der Borch.


TAGS

Vond je dit artikel leuk? Share it with the world!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email

Lees meer verhalen en tips

Cape pangolin- Wildlife

Bescherming schubdier centraal in WWF-campagne

Het schubdier (pangolin) is het meest illegaal verhandelde zoogdier op aarde. Het …

Lees meer
camping-buitenland-mongoolse-yurt Outdoor

Tip Nederland: Buitenleven proeven in ontstress-hutten

‘t Buitenland is allesbehalve een gewone camping. Je slaapt er in Mongoolse …

Lees meer
jack-wolfskin-gadgetary-tas-vliegtuig Testtip

Testtip: Gadgetary Black Jack Wolfskin

Tekst: Angelique van Os | Foto’s: Henk Bothof Voor globetrotters zijn kleine …

Lees meer
nepal-chitwan-vulture-program Reistips

Nepal wildlife tip: Jatayu gieren restaurant

Gieren zijn niet de prachtigste of vriendelijkste vogels. Ze hebben een wat …

Lees meer